28 Ağustos 2026 parçalı Ay tutulması gerçekleşti. Türkiye’de başlangıç evreleri Ay batmadan önce gözlenebilir konumdaydı; küresel maksimum İstanbul’dan görülemiyordu. Bu sayfa geçmiş olayın zamanlarını ve görünürlük hesabını açıklıyor, yaklaşan bir gözlem duyurusu değildir.
Türkiye Saatiyle Tutulma Evreleri
NASA’nın 2026 kataloğundaki UT değerlerine üç saat eklenmiş, en yakın dakika düzeyindeki zamanlar:
| Evre | Türkiye Saati |
|---|---|
| Yarı gölge başlangıcı | 04.24 |
| Parçalı başlangıç | 05.34 |
| Küresel maksimum | 07.13 |
| Parçalı evre sonu | 08.52 |
| Yarı gölge sonu | 10.02 |
Bu saatler, evrenin gerçekleşme zamanını verir; her şehirde o anda Ay’ın ufkun üzerinde olduğu anlamına gelmez. Farklı hesaplama tabloları ve yuvarlamalar bir dakikalık fark gösterebilir.
İstanbul’da Ne Kadarı Görülebiliyordu?
Timeanddate’ın İstanbul hesabı yarı gölge başlangıcını 04.23, parçalı başlangıcı 05.33, yerel maksimumu 06.26 ve Ay batışını yaklaşık 06.29 veriyor. Yerel maksimum, Ay ufkun üzerindeyken görülebilen en ileri evredir; 07.13 küresel maksimumuyla aynı değildir.
Bu bir görünürlük hesabıdır, o sabah her noktadan gerçekten gözlem yapıldığının kanıtı değildir. Bulut, pus, binalar ve ufuk yüksekliği görülebilir süreyi azaltabilir. Türkiye’nin tamamı için İstanbul saatini kullanmayın; her konum ayrı hesaplanmalıdır.
Yüzde 93 Ne Anlama Geliyor?
NASA kataloğundaki umbral büyüklük 0,9299. Bu, maksimumda Ay çapının yaklaşık yüzde 93’ünün tam gölgeye girmesini anlatır; yüzey alanının yüzde 93’ü değildir. Alanın örtülme yüzdesi farklı bir geometrik ölçüdür. İki oranı “hesap hatası” veya aynı ölçünün farklı değeri gibi karşılaştırmayın.
Ay’ın tamamı tam gölgeye girmediği için olay parçalı tutulmadır. “Kanlı Ay” popüler bir adlandırma; ayrı bir astronomik tutulma sınıfı değildir.
Ay Neden Kararır veya Kızıl Görünür?
Ay tutulmasında Dünya’nın gölgesi Ay üzerine düşer. Yarı gölge hafif kararmaya yol açar; tam gölgedeki bölgede atmosferden geçen ve saçılma sonrası Ay’a ulaşan ışık kırmızımsı tonlar oluşturabilir. Parçalı tutulmada Ay’ın aydınlık kalan bölümü de görünür; bütün diskin koyu kırmızı olması beklenmemelidir.
Sonraki Gözlemi Nasıl Planlamalı?
- Önce olayın tarihini ve tutulma türünü doğrulayın.
- Küresel evre tablosu ile kendi konumunuzun Ay doğuş/batış bilgisini eşleştirin.
- Ufuk yönünü ve engelleri gündüzden belirleyin.
- Hava durumunu gözlem gününe yakın kontrol edin.
- Fotoğraf dizisi çekecekseniz saati doğru kaydedin; pozlama farkını gölge ilerlemesiyle karıştırmayın.
Ay tutulmasını çıplak gözle izlemek için özel tutulma gözlüğü gerekmez. Bu, Güneş’e bakma kuralı değildir: dürbün veya teleskobu uygun Güneş koruması olmadan Güneş’e çevirmeyin.
Kaynaklar ve İleri Okuma
