Canonical URL, aynı veya birbirine çok benzeyen içeriğin birden fazla adreste erişilebilir olduğu durumda tercih edilen temsilci adrestir. HTML’de kullanılan rel="canonical" etiketi arama motoruna bu tercihi bildirir. Ancak bu bir emir değildir: Google, yönlendirme, içerik benzerliği, site haritası ve iç bağlantılar gibi başka sinyalleri de değerlendirerek farklı bir adres seçebilir.
Örneğin bir makale hem https://ornek.com/rehber/ hem de https://ornek.com/rehber/?utm_source=bulten adresinde aynı metinle açılıyorsa temiz adresi canonical olarak önerebilirsiniz. Buna karşılık iki makale farklı soruları yanıtlıyorsa yalnızca anahtar kelimeleri benziyor diye birini diğerine canonical yapmak doğru değildir. Bu rehberde karar verme sürecini, HTML örneklerini, WordPress uygulamasını ve Search Console kontrolünü adım adım ele alıyorum.
Canonical URL neden kullanılır?
Arama motoru aynı ana içeriği gösteren farklı URL’lerle karşılaştığında bunları bir kümede değerlendirebilir ve arama sonucunda temsilci bir adres gösterebilir. Google’ın canonicalization açıklaması, yinelenen içeriğin web sitelerinde normal olabildiğini ve tek başına spam ihlali olmadığını belirtir. Canonical tercihinin amacı “kopya içerik cezasından kaçmak” gibi basit bir slogan değil; hangi URL’nin kullanıcıya gösterilmesinin daha anlamlı olduğunu açıkça bildirmektir.
Temsilci adresin seçilmesi bağlantı sinyallerinin birleştirilmesine, performans raporlarının daha anlaşılır olmasına ve tekrar eden URL’lere harcanan tarama çabasının azalmasına yardım edebilir. Fakat etiketi eklemek sıralama artışı garantisi vermez. Zayıf, erişilemeyen veya alakasız bir hedef seçerseniz Google isteğinizi dikkate almayabilir. Önce sayfaların gerçekten benzer olup olmadığını, ardından tercih edilen URL’nin kalitesini ve erişilebilirliğini inceleyin.
Hangi sayfa canonical hedefi olmalı?
İyi bir hedef, kullanıcıların açmasını istediğiniz tam içerikli, güncel ve erişilebilir sayfadır. Normalde HTTP 200 yanıtı vermeli, yanlışlıkla noindex ile engellenmemeli ve URL’si istikrarlı olmalıdır. Site içinde bağlandığınız, site haritasına koyduğunuz ve mümkünse yönlendirmelerin sonunda ulaştığınız adresin aynı olması sinyalleri tutarlı kılar. HTTPS ve www/kök alan adı tercihini de açık seçin.
Örneğin https://ornek.com/kamera-inceleme/ ana makalenizse, kampanya parametreli sürüm yalnızca ziyaretin kaynağını izliyorsa temiz makaleyi temsilci seçin. Ancak /kamera-inceleme/ ve /kamera-karsilastirma/ birbirinden farklı arama niyetlerini karşılıyorsa her biri kendi canonical adresini taşımalıdır. “En çok trafik alan sayfaya bütün yazıları canonical yapalım” yaklaşımı konu ilişkisini göz ardı eder.
Canonical etiketi HTML’de nereye yazılır?
HTML sayfasında etiket <head> bölümünde bulunur. Tercih edilen tam URL’yi href alanına yazın. Google canonical uygulama rehberinde mutlak adres kullanılmasını önerir; göreli yol, test ortamı veya alan adı değişikliğinde beklenmeyen sonuçlar doğurabilir.
Doğru örnek: Aynı makalenin temiz adresini temsilci seçmek:
<head>
<link rel="canonical" href="https://ornek.com/rehber/">
</head>Bu etiket, hem parametreli kopyada hem de tercih edilen sayfanın kendisinde bulunabilir. Ana sayfanın kendisini işaretlemesine self-referencing canonical denir. Böylece sayfanın kendi tercih edilen adresi açık kalır. WordPress veya SEO eklentisi çoğu zaman etiketi otomatik oluşturur; ikinci bir eklentiyle aynı etiketin tekrar üretildiğini fark etmeden elle eklemeyin.
Hatalı canonical HTML örnekleri
Etiketin biçimi doğru görünse bile hedef seçimi yanlış olabilir. İlk örnekte iki farklı canonical adresi aynı sayfaya eklenmiş. Bu çelişki, hangi tercihin amaçlandığını belirsizleştirir. Tema, WordPress çekirdeği ve SEO eklentisinin hepsi ayrı etiket üretirse bu tür bir hata oluşabilir.
<link rel="canonical" href="https://ornek.com/rehber/">
<link rel="canonical" href="https://ornek.com/eski-rehber/">Düzeltme: Aynı sayfanın HTML <head> bölümünde tek, açık hedef bırakın. Hangi yazılımın etiketi ürettiğini bulun; diğer üretimi kapatın. Yalnızca birini silip önbelleği temizlememek, kullanıcının hâlâ eski çıktıyı görmesine neden olabilir.
İkinci örnekte kategori sayfası, içerikçe farklı bir ana sayfaya işaret ediyor. Canonical, “bu sayfayı arama sonuçlarından kaldır” düğmesi değildir. Kategori gerçekten ayrı ürün veya yazı listesi sunuyorsa kendi adresini işaretlemeli; kapatılacaksa kararın gerekçesi ayrı değerlendirilmelidir.
<!-- Farklı içerikleri zorla birleştirmeyin -->
<link rel="canonical" href="https://ornek.com/">Üçüncü hata, üretim sayfasından geçici geliştirme alanına canonical vermektir. https://test.ornek.com/rehber/ adresi arama motoruna açık veya kapalı olsun, üretim sayfasının temsilcisi olmamalıdır. Taşıma sonrası eski alan adının HTML çıktısını, önbelleği ve SEO eklentisi ayarlarını denetleyin. İlgili URL’nin kendisi de yönlendiriliyorsa kullanıcıya ve Google’a farklı adresler göstermediğinizden emin olun.
Canonical ile 301 yönlendirme arasındaki fark
Canonical etiketi, kopya veya çok benzer sayfa erişilebilir kalırken tercih edilen adresi önerir. Ziyaretçi canonical içeren URL’yi açtığında tarayıcısı otomatik başka yere gitmez. 301/308 kalıcı yönlendirme ise ziyaretçiyi ve botu yeni adrese taşır. Eski URL artık kullanılmayacaksa çoğu zaman kalıcı yönlendirme daha doğrudan çözümdür. Google’ın yönlendirme rehberi bunu hedef adres için güçlü sinyal olarak tanımlar.
Örneğin http://ornek.com/rehber/ sürümü kullanılmayacaksa HTTPS sürümüne 301 yönlendirin. Yalnızca HTTP sayfasında HTTPS canonical etiketi bırakıp kullanıcıyı güvensiz sürümde tutmak eksik bir geçiştir. Diğer yandan aynı ürün sayfasının sıralama veya izleme parametreli sürümleri kullanıcı için erişilebilir kalacaksa canonical uygun olabilir. Yönlendirme ve canonical sinyallerinin birbirini desteklemesi tercih edilen adresin anlaşılmasını kolaylaştırır.
Canonical ile noindex ve robots.txt farkı
noindex, sayfanın arama sonuçlarından çıkarılmasına yönelik ayrı bir yönergedir. Canonical, benzer sayfalar arasında temsilci URL önerir. Bir kopya URL’ye hem canonical hem de noindex koymak her durumda beklediğiniz birleştirme sonucunu vermez; Google aynı site içinde canonical seçimini yönetmek için noindex kullanılmasını önermez. İçerik hiç dizine girmemeli diyorsanız noindex, iki sürümden birini temsilci göstermek istiyorsanız canonical amacınıza daha uygundur.
robots.txt ise taramayı sınırlamak içindir; arama motoru engellenen sayfanın içindeki canonical etiketini okuyamayabilir. Google’ın resmi rehberi robots.txt dosyasını canonical belirleme yöntemi olarak kullanmamayı söyler. Benzer biçimde Search Console kaldırma aracı, bütün ilgili URL’leri gizleyebileceği için canonical sorununu çözme aracı değildir. Her teknik araç ayrı bir ihtiyaca yanıt verir.
Site haritası ve iç bağlantılar neden tutarlı olmalı?
XML site haritasında kullanıcıya ve arama motoruna göstermek istediğiniz kanonik sayfaları listeleyin. Google, site haritasında bulunmayı canonical için daha zayıf bir sinyal sayar; yine de yanlış URL’leri listelemek diğer işaretlerle çelişki yaratır. Etiket temiz /rehber/ adresini gösterirken site haritası /rehber/?ref=menu sürümünü içeriyorsa önce kaynak veriyi düzeltin. site haritası gönderme rehberi dosyayı denetleme adımlarını açıklar.
İç bağlantılarda da doğrudan tercih edilen adresi kullanın. Menü, ilgili yazılar ve makale içi bağlantılar sürekli kopya URL’ye gidiyorsa canonical etiketiniz ile sitenin kendi gezinme yapısı ayrı şeyler söylüyor demektir. Eski bir URL yönlendirme üzerinden çalışsa bile yeni bağlantılarda doğrudan son adresi yazın. Böylece kullanıcı gereksiz geçiş yapmaz ve denetim daha kolay olur.
Parametreli URL’lerde canonical kararı
İzleme parametreleri genellikle sayfanın asıl içeriğini değiştirmez. ?utm_source=bulten gibi bir ek yalnızca ziyaretin kaynağını anlatıyorsa temiz URL’yi canonical seçmek anlaşılırdır. Sıralama parametresi de aynı ürün listesini farklı sırada sunabilir; ancak filtre kombinasyonları kimi zaman gerçekten farklı kullanıcı ihtiyacını karşılar. Bütün parametreleri tek kuralla ana kategoriye göndermeden önce içerik ve arama niyetini karşılaştırın.
Örneğin “siyah koşu ayakkabıları” filtresi, genel “ayakkabılar” sayfasından belirgin biçimde farklı bir ürün seçkisi ve arama ihtiyacı sunabilir. Böyle bir sayfanın indekslenip indekslenmeyeceği içerik kalitesi, ürün sayısı ve site yapısına göre belirlenir. Canonical yanlış kullanılırsa yararlı kategori sayfasını görünmez kılabilirsiniz. Çok sayıda kombinasyon üreten filtrelerde URL envanteri çıkarıp en değerli kombinasyonları seçmek daha güvenilir bir yaklaşımdır.
Sayfalama sayfalarında canonical nasıl olmalı?
Bir kategori 1, 2 ve 3. sayfalara bölünüyorsa her dilim farklı ürün veya yazı kartları gösterebilir. Google’ın sayfalama rehberi, sonraki dilimleri otomatik olarak birinci sayfaya canonical yapmamayı; her sayfaya kendi canonical URL’sini vermeyi önerir. Birinci sayfayı tüm dizinin temsilcisi saymak, diğer dilimlerdeki içeriklerin keşfini zorlaştırabilir.
Örnek: /kategori/ birinci sayfa, /kategori/page/2/ ikinci sayfa olsun. İkinci sayfa kendi tam URL’sini işaretlemeli. Bu sayfalara gerçek <a href> bağlantılarıyla ulaşılmalı; yalnızca kullanıcı kaydırınca çalışan bir JavaScript olayına bırakılmamalıdır. Sitenin URL yapısı farklı olabilir; önemli olan her dilimin tutarlı ve erişilebilir bir adresinin bulunmasıdır. Ayrıntı için pagination SEO rehberine bakın.
Çok dilli sayfalarda canonical ve hreflang
Türkçe ve İngilizce sayfalar çoğu zaman birbirinin kelimesi kelimesine kopyası değildir; her dil kendi kullanıcı grubuna hitap eder. İki sayfayı rastgele tek dil adresine canonical yapmak, diğer dilin arama görünürlüğünü gereksiz yere sınırlayabilir. Her dil sürümünün kendi canonical adresini taşıması ve gerekiyorsa doğru hreflang işaretleriyle eşleştirilmesi gerekir. Google, dil varyantları arasında aynı dildeki canonical hedefin seçilmesini önerir.
Bölgesel sürümler aynı dilde çok yakın içerik taşıyorsa karar daha inceliklidir. Fiyat, teslimat veya mevzuat bilgileri gerçekten bölgeye özgüyse ayrı sayfanın değeri olabilir. Aynı metnin yalnızca URL’si değişmişse temsilci URL önerisi düşünülebilir. Her iki durumda da hreflang ve canonical birbirini çelişkiye düşürmemeli; dil etiketini canonical bağlantısının içine gömerek alternatif sayfa işareti yerine kullanmayın.
WordPress’te canonical etiketi nasıl yönetilir?
WordPress ve SEO eklentileri çoğu normal yazı için kendi kendini gösteren canonical çıktısı üretir. Önce canlı sayfada <head> içindeki etiketi okuyun; ardından SEO eklentisindeki canonical alanını kontrol edin. Tema, başka SEO eklentisi, önbellek katmanı veya özel kod aynı etiketi tekrar yazıyorsa tek üretim kaynağı bırakın. Tüm yazılara aynı sabit canonical adresini veren genel bir ayar ciddi hataya yol açar.
Yazının kalıcı bağlantısını değiştirdiğinizde yeni URL’nin canonical değerini ve eski URL’den gelen yönlendirmeyi birlikte test edin. Yazı düzenleme ekranında bir alanı değiştirmiş olmanız canlı HTML’in güncellendiğini garanti etmez; sayfa önbelleği eski değeri sunabilir. Gizli pencerede kaynağı açın, varsa CDN önbelleğini yenileyin, sonra URL Denetimi ile Google’ın gördüğü kanonik değeri karşılaştırın. WordPress yönetim panelinde kullanılan özel eklenti arayüzleri sürüme göre değişebilir.
PDF ve HTML dışı dosyalarda canonical
HTML sayfasının <head> bölümü vardır; PDF dosyasının yoktur. Aynı içeriğin PDF ve HTML sürümleri için sunucu yanıtındaki Link HTTP üstbilgisiyle canonical hedef gösterilebilir. Google’ın resmi belgesi bu yöntemin PDF gibi HTML dışı belgelerde kullanılabileceğini açıklar. Örnek üstbilgi şu biçimdedir:
Link: <https://ornek.com/rapor/>; rel="canonical"Bu sunucu ayarı teknik bilgi gerektirir. PDF’nin aramada ayrı bir değer sunup sunmadığını ve hangi sürümün kullanıcı için daha yararlı olduğunu önce kararlaştırın. HTML sayfasını hedefliyorsanız PDF ile HTML içeriklerinin gerçekten aynı veya çok yakın olduğundan emin olun. HTTP üstbilgisi ile HTML etiketi farklı hedefler veriyorsa bu da çelişkili sinyal doğurur.
Denetimde sık görülen üç gerçekçi hata
Birinci hata: Ürün sayfası 200 yanıtı veriyor ve kendi başına değerli açıklama içeriyor; buna rağmen kategori ana sayfasını canonical gösteriyor. Böyle bir durumda ürün ile kategori aynı içeriğin kopyası değildir. Ürünün kendi canonical adresini kullanın ve kategori bağlantısını normal gezinme bağlantısı olarak bırakın.
İkinci hata: SEO eklentisi temiz URL’yi işaretliyor, tema ise aynı sayfaya parametreli bir canonical daha ekliyor. Sayfa kaynağında iki rel="canonical" göründüğünde önce hangi bileşenin ikinci etiketi ürettiğini bulun. Tek bir üretim noktası bırakıp önbellek temizlendikten sonra hem kaynak HTML’i hem de canlı DOM’u yeniden kontrol edin.
Üçüncü hata: Site taşımasından sonra bütün makaleler eski alan adına canonical veriyor. Bu, yeni sitedeki çok sayıda sayfayı etkileyebileceği için yalnızca bir makaleyi düzenlemek yeterli olmayabilir. WordPress site adresi, SEO eklentisi ayarı, taşıma sırasında değişmeyen veritabanı değerleri ve önbellek katmanlarını sistemli biçimde kontrol edin. Rastgele toplu veritabanı değiştirme işlemi yerine önce yedek ve küçük bir örnek üzerinde doğrulama yapın.
Search Console’da canonical değerleri nasıl okunur?
Google Search Console’da URL Denetimi aracına ilgili adresi girin. “Kullanıcı tarafından belirtilen canonical” sitenizin bildirdiği tercihi, “Google tarafından seçilen canonical” Google’ın o URL kümesindeki kararını gösterir. İki değer farklıysa bunu otomatik hata saymayın. Google’ın seçtiği sayfa gerçekten daha tam ve yararlı olabilir. Resmi sorun giderme rehberi önce seçilen adresin kullanıcı açısından mantıklı olup olmadığını incelemeyi önerir.
Fark beklenmiyorsa iki URL’nin canlı içeriğini yan yana açın. Başlık, ana metin, yönlendirme ve HTTP yanıtını karşılaştırın. Ardından HTML etiketinin gerçekten <head> bölümünde, tek adet ve doğru mutlak URL ile çıktığını doğrulayın. Site haritası, iç bağlantılar, hreflang ve HTTPS tercihi aynı yönü gösteriyor mu bakın. Düzeltme sonrası Google’ın kümeyi yeniden değerlendirmesi zaman alabilir; URL Denetimi talebi sonuç garantisi değildir.
Örneğin bir WordPress yazısının etiketi yeni URL’ye işaret ediyor fakat menü, site haritası ve iç bağlantılar eski URL’yi kullanıyorsa sinyaller karışıktır. Önce site mimarisini güncelleyin. Canonical hedefi 404 veriyorsa etiketi düzgün yazmak sorunu çözmez; hedef sayfayı onarın veya gerçekten eşdeğer, erişilebilir adresi seçin. 404 rehberi kayıp URL kararlarını açıklar.
Canonical denetimi için kontrol listesi
- Sayfalar aynı veya çok benzer ana içeriği mi sunuyor?
- Tercih edilen URL mutlak, doğru HTTPS adresi mi?
- Hedef erişilebilir mi ve yararlı içerik sunuyor mu?
- HTML head bölümünde çelişmeyen tek canonical var mı?
- Tercih edilen sayfa kendisini işaretliyor mu?
- İç bağlantılar ve XML site haritası aynı URL’yi mi kullanıyor?
- Kalıcı yönlendirmeler başka hedefe mi gidiyor?
- Sayfalama ve dil varyantları yanlışlıkla birleştiriliyor mu?
- Search Console’da Google’ın seçimi karşılaştırıldı mı?
Bu listeyi yalnızca bir URL için değil, benzer sayfa grubunun tüm üyeleri için uygulayın. Bir ürünün parametreli adresini düzeltirken ana ürün, filtreli sürüm ve varsa yazdırma sürümünü birlikte inceleyin. Böylece bir sayfayı düzeltip diğerinde çelişki bırakma olasılığı azalır.
Sık sorulan sorular
Her sayfada kendi kendine canonical olmalı mı?
İndekslenmesini istediğiniz normal sayfalarda kendi adresini gösteren canonical kullanmak tutarlı bir tercih olabilir ve Google bunu önerir. Eklentiniz zaten üretiyorsa aynı etiketi elle yeniden eklemeyin. Önemli olan sayfanın gerçek erişim adresi ile etiketteki URL’nin uyumudur.
Canonical etiketi ekledim; kopya URL hemen dizinden kalkar mı?
Hayır. Canonical bir sinyaldir, anlık kaldırma komutu değildir. Google sayfaları tarayıp içerikleri ve diğer işaretleri değerlendirdikten sonra karar verir. İlgisiz iki sayfayı birleştirme isteğini görmezden gelebilir. Canlı sayfanın doğru çıktısını ve Search Console kararını zaman içinde izleyin.
Canonical hedefi başka alan adında olabilir mi?
Alan adları arasında canonical işareti teknik olarak kullanılabilir; ancak içerik ilişkisi ve yayın düzeni açık olmalıdır. Başka bir sitenin yazısını izinsiz kopyalayıp canonical eklemek içerik kullanım izni sağlamaz. Ortak yayın durumlarında güncel Google rehberini değerlendirin; farklı sitelerdeki sayfalar çoğu zaman birebir kopya değildir.
Yanlış canonical sıralamayı etkiler mi?
Yanlış hedef, arama motorunun önemli sayfanız yerine başka bir URL’yi temsilci seçmesine veya sayfaları beklemediğiniz şekilde kümelemesine yol açabilir. Etki her sitede aynı değildir. Sorunu düzeltirken yalnızca etiketi değil, yönlendirme ve iç bağlantı gibi eşlik eden sinyalleri de kontrol edin.
Sonuç
Canonical URL, benzer adresler için tercih edilen temsilciyi açıkça önermenin yoludur. Kararın sağlıklı olması için içerik benzerliği, erişilebilir hedef, tek ve doğru HTML etiketi, iç bağlantılar, site haritası ve yönlendirmeler uyumlu olmalıdır. Bu sinyalleri doğruladığınızda Search Console’daki farklı canonical seçimini de daha somut biçimde teşhis edebilirsiniz.
Kaynaklar: Google Search Central: canonicalization, canonical belirtme yöntemleri, canonical sorunlarını giderme ve sayfalama uygulaması.
