cPanel Yedekleme ve Geri Yükleme: Adım Adım Rehber

cPanel yedekleme ve geri yükleme işlemi, yalnızca public_html klasörünü indirmekten ibaret değildir. Çalışır bir geri dönüş için site dosyaları, veritabanı, e-posta yönlendirmeleri ve gerekiyorsa hesap yapılandırması aynı kurtarma planının parçalarıdır. Üstelik cPanel’de tam hesap yedeği ile kısmi yedeğin geri yükleme yetenekleri aynı değildir.

Bu rehberde Backup Wizard ile tam ve kısmi yedek almayı, dosya ile veritabanını doğru sırada geri yüklemeyi, doğrulama kontrollerini ve sık hataları ele alacağız. Arayüzler hosting firmasına göre kapatılabildiği için güncel ayrıntılarda resmî cPanel Backup Wizard belgesini temel alın.

cPanel tam yedek ve kısmi yedek farkı

Tam hesap yedeği; home dizini, veritabanları ve hesapla ilişkili daha geniş bir veri setini tek arşivde toplar. Sunucu taşıma veya felaket kurtarma için değerlidir. Ancak cPanel’in kullanıcı arayüzü tam yedeği otomatik olarak geri yükleyemez; resmî belgeye göre tam hesap geri yükleme genellikle WHM veya hosting sağlayıcısının yetkisini gerektirir.

Kısmi yedekler belirli bileşenleri ayrı dosyalara ayırır:

• Home Directory: public_html dâhil kullanıcının erişebildiği home dosyalarını içeren .tar.gz arşivi.
• MySQL Databases: Seçilen veritabanının SQL yedeği.
• Email Forwarders & Filters: İlgili yönlendirme ve filtre yapılandırmaları.

Küçük bir siteyi aynı hesapta kurtarmak için kısmi yedek pratik olabilir. Başka sunucuya tüm hesabı taşırken tam yedek daha uygun olsa da hedef sunucunun yöneticisiyle geri yükleme yöntemini önceden doğrulayın.

Yedek almadan önce hazırlık

Yedekleme işlemi de geçici disk alanı kullanır. Kota sınırına yaklaşmış hesaplarda cPanel gerekli arşivi veya veritabanı kilit dosyasını oluşturamayabilir. İşlemden önce Disk Usage ekranını kontrol edin; eski yedekleri doğrulamadan silmeyin ve mümkünse yeni arşivi uzak bir hedefe yazın.

Hangi bileşenlerin kurtarılacağını bir listeye bağlayın:

• Site dosyaları ve gizli dosyalar (.htaccess gibi)
• Tüm kullanılan veritabanları
• Veritabanı kullanıcıları ve yetkileri
• E-posta hesapları, yönlendirmeler ve filtreler
• Cron görevleri ve DNS ile ilgili dış bağımlılıklar
• Uygulama sırları ve yapılandırma dosyaları için güvenli saklama

cPanel’de yeni domain veya subdomain yapısı kurulacaksa yedeği taşımadan önce cPanel domain ve subdomain ekleme rehberindeki document root ayarını doğrulayın.

Backup Wizard ile tam hesap yedeği alma

1. cPanel ana ekranında Files → Backup Wizard bölümünü açın.
2. Back Up, ardından Full Backup seçeneğine ilerleyin.
3. Hedef olarak Home Directory, Remote FTP veya hesabınız destekliyorsa SCP seçin.
4. İşlem tamamlandığında haber almak için erişilebilir bir e-posta adresi girin.
5. Generate Backup ile işlemi başlatın ve tamamlanma bildirimini bekleyin.
6. Home Directory seçtiyseniz oluşan .tar.gz dosyasını bilgisayarınıza indirin.

Arşivi aynı sunucuda bırakmak tek başına yedek stratejisi değildir. Disk arızası, hesap askıya alınması veya yanlış silme aynı yerdeki asıl veriyle yedeği birlikte etkileyebilir. En az bir kopyayı bağımsız depolama alanında ve erişim kontrollü biçimde saklayın.

Yedek dosyasını doğrulama

İndirmenin tamamlandığını yalnızca dosya adından anlamayın. Arşivin sıfır bayt olmadığını, beklenen büyüklükte olduğunu ve açılabildiğini kontrol edin. Mümkünse SHA-256 özeti alın; taşıma sonrasında aynı özeti karşılaştırın:

sha256sum backup-account.tar.gz
tar -tzf backup-account.tar.gz | head

Windows’ta aynı işi güvenilir arşiv aracı ve dosya hash komutuyla yapabilirsiniz. Arşivi açma testi, içindeki uygulamanın çalıştığını kanıtlamaz; veritabanı importu ve uygulama testi ayrıca yapılmalıdır.

Kısmi yedek alma ve geri yükleme

Backup Wizard’da Back Up sonrasında Home Directory, MySQL Databases veya Email Forwarders & Filters seçilebilir. Kısmi yedekler, aynı arayüzdeki Restore bölümünden ilgili tür seçilerek yüklenebilir.

Geri yüklemeden önce canlı dosya ve veritabanının ayrıca anlık yedeğini alın. Restore işlemi mevcut dosyaların üzerine yazabilir; yanlış tarihli yedek seçilirse daha yeni veri kaybolabilir.

Home Directory geri yükleme

1. Backup Wizard içinde Restore → Home Directory seçin.
2. İlgili .tar.gz kısmi yedeğini seçin.
3. Yükleme öncesinde hedef hesabın yeterli boş alanı olduğunu doğrulayın.
4. İşlemden sonra public_html, gizli dosyalar ve dosya sahipliğini kontrol edin.

Tam hesap arşivinden yalnızca public_html kurtarılacaksa resmî cPanel yaklaşımı, arşivi açıp homedir/public_html içeriğini File Manager üzerinden hedefe yüklemektir. Tam yedeği doğrudan kısmi yedek alanına yüklemeyin.

MySQL veritabanını geri yükleme

Backup Wizard içindeki Restore → MySQL Databases bölümü uygun SQL yedeğini içe aktarır. Hedef veritabanı adı veya kullanıcı yetkileri eski sunucudan farklıysa uygulama yapılandırmasını güncelleyin. Laravel taşımasında ayrıntılı dosya ve ortam düzeni için Laravel projesini cPanel’e yükleme rehberini izleyin.

Büyük SQL dosyalarında panelin upload veya çalışma süresi sınırı aşılabilir. SSH erişimi ve sağlayıcı izni varsa komut satırı importu değerlendirilebilir:

mysql -u db_user -p db_name < backup.sql

Parolayı komut satırına açık metin olarak eklemeyin. Import sonrasında tablo sayısını, kritik kayıtları ve karakter setini uygulamanın beklediği değerlerle karşılaştırın.

Dosya ve veritabanını doğru sırada kurtarma

1. Mevcut durumu yedekleyin ve gerekiyorsa bakım sayfası açın.
2. Doğru document root içine site dosyalarını geri yükleyin.
3. Veritabanını içe aktarın; kullanıcı ve yetkileri doğrulayın.
4. Uygulama yapılandırmasındaki veritabanı adı, kullanıcı, URL ve ortam değerlerini kontrol edin.
5. Uygulama ve CDN cache katmanlarını kontrollü biçimde temizleyin.
6. Ana sayfa, giriş, form, ödeme veya projeye özgü kritik akışları test edin.
7. Hata loglarını inceleyin; ardından bakım modunu kapatın.

Deploy otomasyonu yedek yerine geçmez. Yine de kod sürümünü yeniden yayınlamak ve geri alma mekanizması kurmak için GitHub Actions ile hosting deploy rehberinden yararlanabilirsiniz.

Geri yükleme sonrası teknik kontroller

• HTTP ve SSL: Ana URL ile www/non-www yönlendirmelerini, sertifika zincirini ve karışık içerik hatalarını kontrol edin.
• Dosya bütünlüğü: Eksik medya, 403/404 yanıtı ve yanlış document root olup olmadığını inceleyin.
• Veritabanı: Kritik tablolar, yeni kayıtlar, kullanıcı yetkileri ve karakter kodlamasını doğrulayın.
• E-posta: Form veya sistem e-postasını test edin; SPF/DKIM gibi DNS kayıtlarının yedek dosyasından bağımsız olabileceğini unutmayın.
• Cron ve queue: Zamanlanmış görevler ile worker süreçlerinin yeniden çalıştığından emin olun.
• SEO: Canonical, robots.txt, sitemap ve kalıcı bağlantıların önceki URL düzenini koruduğunu kontrol edin.

Taşıma sonrası SSL bağlantı sorunları çıkarsa SSL Handshake Failed hata rehberini; WordPress geçici servis hatalarında WordPress 503 hata çözümünü kullanabilirsiniz.

Yaygın cPanel yedekleme hataları

Yedek oluşturma tamamlanmıyor

Disk kotası, çok büyük cache/log dizinleri veya sunucu yükü neden olabilir. Disk kullanımını ve cPanel bildirimini kontrol edin. Kota sınırındaki hesapta arşiv üretmeye tekrar tekrar çalışmak sorunu büyütebilir; hosting desteğiyle geçici alan veya uzak hedef planlayın.

Tam yedek Restore bölümünde görünmüyor

Bu genellikle beklenen davranıştır. Kullanıcı cPanel’i kısmi yedekleri geri yükleyebilir; tam hesap yedeğinin otomatik restorasyonu WHM ya da hosting sağlayıcısı gerektirir.

Site açılıyor fakat veritabanı bağlantı hatası var

Veritabanı adı, kullanıcı adı ve yetki eşleşmesini kontrol edin. cPanel çoğu zaman hesap adını veritabanı ve kullanıcı adının önüne ekler. Parolayı güncelledikten sonra uygulamanın yapılandırma cache’ini de güvenli biçimde yenileyin.

Görseller veya CSS dosyaları 404 dönüyor

Dosyalar yanlış document root’a açılmış, arşiv bir üst klasör oluşturmuş veya uygulama URL’si eski kalmış olabilir. Tarayıcı cache’ini temizlemeden önce sunucudaki gerçek dosya yolunu ve ağ yanıtını doğrulayın.

Sıkça Sorulan Sorular

cPanel tam yedek neleri içerir?

Tam yedek home dizini, veritabanları ve hesapla ilişkili çeşitli yapılandırmaları geniş kapsamda toplar. Kesin içerik sunucu profili ve sağlayıcı ayarına göre değişebilir.

cPanel tam yedek doğrudan geri yüklenir mi?

Kullanıcı cPanel arayüzü tam hesabı otomatik geri yüklemez. Bu işlem genellikle WHM yetkisi veya hosting sağlayıcısının desteğini gerektirir.

Yalnızca veritabanını geri yükleyebilir miyim?

Evet. Kısmi MySQL yedeğini Backup Wizard üzerinden veya izin ve boyut koşullarına göre komut satırından içe aktarabilirsiniz.

Yedeği aynı sunucuda saklamak yeterli mi?

Hayır. Aynı disk veya hesap sorunu asıl veriyi ve yedeği birlikte etkileyebilir. En az bir doğrulanmış kopyayı bağımsız ve erişim kontrollü depoda tutun.

Yedeğin çalıştığını nasıl anlarım?

Arşivin açılması yalnızca ilk kontroldür. Ayrı bir staging ortamında dosya ve veritabanını geri yükleyip kritik kullanıcı akışlarını çalıştırmak daha güçlü kanıt sağlar.

Sonuç

Güvenilir cPanel yedekleme; doğru kapsamı seçme, kopyayı sunucu dışına alma, arşivi doğrulama ve geri yüklemeyi test etme adımlarından oluşur. Tam hesap yedeğinin cPanel’den otomatik restore edilemeyeceğini baştan hesaba katın. Dosya, veritabanı ve uygulama yapılandırmasını ayrı ayrı kontrol ederek kurtarma süresini ve yanlış yedeğin canlı veriye zarar verme riskini azaltabilirsiniz.